ഷാഹീൻ ബാഗ് പ്രക്ഷോഭത്തെ നന്നായി മനസിലാക്കാൻ, ആ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ അറിഞ്ഞിരിക്കണം.

ഡിസംബർ പകുതി മുതൽ, തെക്കൻ ദില്ലിയിലെ ഷഹീൻബാഗ്‌ പൗരത്വ (ഭേദഗതി) നിയമത്തിനെതിരെ സ്ത്രീകൾ നേതൃത്വം നൽകുന്ന പ്രതിഷേധത്തിന്റെ സ്ഥലമാണ്. 2019 ഡിസംബർ 19 നാണ് ഞാൻ ആദ്യമായി ഷഹീൻ ബാഗ് പ്രതിഷേധ സ്ഥലം സന്ദർശിച്ചത്. “അമിത് ഷാ സി‌എ‌എയിൽ ഒരു ഇഞ്ച് പോലും പിന്നോട്ട് പോകില്ലെന്ന് പറയുന്നു” ഒരു പ്രതിഷേധക്കാരി മൈക്കിലൂടെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിയെ പരാമർശിച്ചു. “ഞങ്ങളും അദ്ദേഹത്തോട് പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്ന് ഒരു മില്ലിമീറ്റർ പോലും പിൻമാറില്ല.” ഷഹീൻ ബാഗിലെ സ്ത്രീകൾ അനിശ്ചിതകാല കുത്തിയിരിപ്പ് സമരം ആരംഭിച്ചതുമുതൽ, അവരുടെ പ്രതിഷേധം വളരെയധികം ജനശ്രദ്ധ നേടി. ദില്ലിയിലുടനീളം ആളുകൾ ചേർന്നതോടെ ഒരു പുതിയ മുന്നേറ്റം രൂപപ്പെട്ടു വന്നു.

ഇപ്പോൾ ഒരു മാസത്തിലേറെയായി ജിഡി ബിർള മാർഗ് ഹൈവേ തടഞ്ഞ ഈ സ്ത്രീകൾ ആരാണ്? അവയെയും അവരുടെ ഏകോപനശ്രമങ്ങളെയും നന്നായി മനസിലാക്കാൻ, പ്രദേശം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്.

ദില്ലിയിലെ ജാമിയ നഗർ പ്രദേശത്ത്, ബട്‌ല ഹൗസ് , സാക്കിർ നഗർ, ഗഫർ മൻസിൽ, നൂർ നഗർ, മറ്റ് ചെറിയ പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഷാഹീൻ ബാഗ് ഏറ്റവും പുതിയ വാസസ്ഥലമാണ്. 1985 വരെ ഈ പ്രദേശത്ത് ചെറിയ പച്ചക്കറി ഫാമുകൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ സമയത്ത്, ഹിന്ദു ഗുജ്ജാർ സമുദായത്തിലെ അംഗങ്ങൾ ഭൂമി വിൽപ്പനയ്ക്കായി പ്ലോട്ടുകളായി വിഭജിക്കാൻ തുടങ്ങി. ബാക്കിയുള്ള ജാമിയ നഗറിൽ ജനസാന്ദ്രത വർദ്ധിച്ചതിനാൽ ആളുകൾ ഈ വിലകുറഞ്ഞ പ്ലോട്ടുകൾ വാങ്ങാൻ തുടങ്ങി. അറബ് രാജ്യങ്ങളിൽ പെട്രോ ഡോളർ സമ്പാദിക്കുന്ന പലരും ഇവിടെ വസ്തു വാങ്ങി. 1990 വരെ മൺപാതകൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അഴുക്കുചാലുകളോ, മലിനജല ലൈനുകളോ വൈദ്യുതിയോ ഇല്ല, വെറും അമ്പത് മുതൽ അറുപത് വരെ വീടുകൾ. ഒഴിഞ്ഞ സ്ഥലങ്ങളിൽ വെള്ളം അടിഞ്ഞുകൂടിയതിനാൽ കൊതുകുകളും പ്രാണികളും ഈ പ്രദേശം തിങ്ങിനിറഞ്ഞു. 1990 ൽ ഈ പ്രദേശത്ത് താമസിച്ചിരുന്ന ഷാഹീൻ ബാഗ് നിവാസിയായ ഇദ്രിസ് സാഹിബ് എന്നോട് തമാശയിൽ പറഞ്ഞു, “കൊതുക് കാരണം കൊതുകുവലകൾ പുറത്തു നിന്ന് കറുത്തു പോകും.” അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു, “വൈദ്യുതി ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഞങ്ങൾ വലയ്ക്കുള്ളിൽ കൊതുകുകളെ കരിച്ച്കൊല്ലും. ”

1992 ൽ ബാബരി മസ്ജിദ് തകർത്തതിനുശേഷം ഈ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു. അതുവരെ സമ്മിശ്ര പ്രദേശങ്ങളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന മുസ്‌ലിംകൾ സുരക്ഷയ്ക്കായി ഈ പ്രദേശത്തേക്ക് കുടിയേറാൻ തുടങ്ങി. ഷാഹീൻബാഗിലെ കുറച്ച് ഹിന്ദുക്കളും, സിഖുകാരും അവരുടെ സ്വത്തുക്കൾ ഉയർന്ന വിലയ്ക്ക് വിറ്റ്, മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റി. ഇന്ന് ഈ പ്രദേശം ജനസാന്ദ്രമാണ്. 25 മുതൽ 400 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വരെ നേർത്ത പ്ലോട്ടുകളിൽ ഉയരമുള്ള അപ്പാർട്ട്മെന്റ് കെട്ടിടങ്ങളുണ്ട്. ജനസംഖ്യ തികച്ചും വൈവിധ്യപൂർണ്ണമാണ്. നിർമ്മാണത്തൊഴിലാളികൾ, പ്ലംബർമാർ, വെൽഡർമാർ, ആശാരിമാർ, ഗ്രിൽ നിർമ്മാതാക്കൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള തൊഴിലാളി വിഭാഗങ്ങളിൽപെട്ടവർ. അടുത്തുള്ള ജാമിയ മില്ലിയ ഇസ്ലാമിയയിലെ പ്രൊഫസർമാരും സമ്പന്നരായ ബിസിനസുകാരും ഈ പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്നു. ഇടുങ്ങിയ പാതകളും നാൽപത് അടി വീതിയുമുള്ള റോഡുമുണ്ട്. പ്രദേശത്തിന്റെ ഒരു വശത്ത്, റോഡിന് അപ്പുറത്ത്, യമുന നദി. മറുവശത്ത്, രണ്ട് വൃത്തികെട്ട നുള്ളകൾ, അവ മാലിന്യക്കൂമ്പാരങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. രണ്ട് മൊഹല്ല ക്ലിനിക്കുകൾ, മെട്രോയിലേക്കുള്ള പാലം, ഇടുങ്ങിയ പാർക്ക് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിന് ഒരു ചാനൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പാർക്കിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള വ്യായാമ-സൈക്കിളുകൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും പലപ്പോഴും വെയിൽ കായുന്നത് കാണാം. പാർക്കിന്റെ ഒരു കോണിൽ പ്രദേശത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നിയമസഭാ അംഗമായ ആം ആദ്മി പാർട്ടിയുടെ അമാനത്തുല്ല ഖാന്റെ ഓഫീസ്. ഷാഹീൻ ബാഗിന് ദൈനംദിന സൗകര്യങ്ങളുടെ അഭാവം നേരിടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതേവരെ, താമസക്കാർ നിശബ്ദമായി തന്നെ കാര്യങ്ങൾ നടത്തി. ഷാഹീൻ ബാഗിൽ ഇപ്പോൾ വൈദ്യുതി മീറ്ററുകൾ ഘടിപ്പിക്കുകയും മലിനജല ലൈനുകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ കുടിവെള്ളം ഇപ്പോഴും ലഭ്യമല്ല. പാതകളിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ ഒരാൾക്ക് വെള്ളത്തിൽ ക്യാനുകൾ കയറ്റിക്കൊണ്ട് “വെള്ളം, വെള്ളം!” എന്ന ആക്രോശത്തിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയില്ല. ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങളിലെ കുട്ടികൾ ഏതാനും ഗല്ലികളിലോ പാതകളിലോ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ടാപ്പുകളിൽ നിന്ന് വെള്ളം എടുക്കാൻ മണിക്കൂറുകളോളം ചിലവഴിക്കുന്നു. നുള്ളയുടെ മറുവശത്ത് ജസോള വിഹാർ പ്രദേശത്തെ ദില്ലി ഡെവലപ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റി ഫ്ളാറ്റുകളുണ്ട്. ഇതൊരു “വൃത്തിയുള്ള പ്രദേശ” മായി കാണുന്നു. ഷാഹീൻ ബാഗിലെ താമസക്കാർ ഈ ഭാഗത്തേക്ക് കുടിയേറാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിലും ചിലർക്ക് മാത്രമേ ജസോള വിഹാറിൽ വീടുകൾ വാങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ.

നിരവധി ഫാക്ടറികളുള്ള കാളിന്ദി കുഞ്ച് റോഡിലൂടെ തെക്ക് വശത്തുള്ള ജിഡി ബിർള മാർഗ് നോയിഡയിലേക്ക് പോകുന്നു. ഷാഹീൻ ബാഗ് പ്രദേശത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്ത് ഒരു ശ്മശാനം ഉണ്ട്. നേരത്തെ ശ്മശാന ഭൂമി ഉത്തർപ്രദേശ് സര്‍ക്കാരിന്റേതായിരുന്നു. പ്രദേശവാസികളുടെ ശ്രമങ്ങൾക്ക് ശേഷം മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി അഖിലേഷ് യാദവിന്റെ സർക്കാർ 2014 ഓടെ പ്രദേശത്തെ മുസ്‌ലിം സമുദായത്തിന് ഭൂമി കൈമാറി. ഷാഹീൻ ബാഗിലെ മറ്റെല്ലാ പാതകളിലും കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ സ്വകാര്യ സ്കൂൾ അല്ലെങ്കിൽ “ട്യൂഷൻ-കം-കോച്ചിംഗ്” കേന്ദ്രങ്ങളുണ്ട്. 200 മുതൽ 300 വരെ ചതുരശ്ര യാർഡിൽ മാത്രം നിർമ്മിച്ച ഈ “സ്കൂളുകൾ” “നല്ല നിലവാരമുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം” നൽകുന്നതിന്റെ പേരിൽ മികച്ച ബിസിനസ്സ് നടത്തുന്നു. അവയിൽ ചിലതിൽ രസകരമായ പേരുകളുണ്ട് – നാഷണൽ വെൽ‌ഫെയർ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ന്യൂ വിഷൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, വിസ്ഡം പബ്ലിക് സ്കൂൾ . വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ ഉന്നമനം ലക്ഷ്യമിട്ട് താമസക്കാർ ഇവിടെ ധാരാളം പണം ചിലവഴിക്കുന്നു.

ഉത്തർപ്രദേശ്, ബീഹാർ, രാജസ്ഥാൻ, മധ്യപ്രദേശ്, ഹരിയാന എന്നിങ്ങനെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരാണ് ഷാഹീൻ ബാഗിലെ താമസക്കാർ. വ്യത്യസ്ത മുസ്‌ലിം മതധാരകളിൽ പെട്ടവർ. സമ്പന്നരും പാവപ്പെട്ടവരും ഇടകലർന്ന് കഴിയുന്നു. താഴത്തെ നിലയിൽ പാർക്കിംഗ് സ്ഥലവും പാറാവുകാരുമുള്ള വലിയ അപ്പാർട്ടുമെന്റുകളിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പണക്കാർ. തങ്ങളുടെ പാവപ്പെട്ട അയൽവാസികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തരാണെന്ന് അവർ സ്വയം കരുതുന്നു, ഇത് പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള അവസരങ്ങളൊന്നും അവർ പാഴാക്കാറില്ല. സ്കൂൾ, കോളേജ് പഠനം ഇടക്കു നിർത്തിയ, പറയത്തക്ക ഒരു ജോലിയും ഇല്ലാതെ നടക്കുന്ന നിരവധി പേർ മയക്കുമരുന്നിനും മദ്യത്തിനും അടിമപ്പെട്ടു. താമസക്കാർ‌ ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾ‌ നന്നായി മനസിലാക്കുകയും അതിർവരമ്പുകൾ നിലനിർത്താൻ‌ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, സി‌എ‌എയ്ക്കും എൻ‌ആർ‌സിക്കുമെതിരായ പ്രതിഷേധം എല്ലാ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളെയും ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്.

ഷാഹീൻബാഗിലെ നിരവധി വിദ്യാർത്ഥികൾ അടുത്തുള്ള ജാമിയ മില്ലിയ ഇസ്ലാമിയയിൽ പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അത് അവരുടെ സ്വപ്ന സ്ഥാപനമാണ്. ഷാഹീൻ ബാഗിലെ ലക്ഷക്കണക്കിന് നിവാസികളിൽ മിക്കവാറും എല്ലാവർക്കും ജാമിയയുമായി ചില ബന്ധങ്ങളുണ്ട്. ഒന്നുകിൽ അവർ, അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ ബന്ധുക്കൾ, അവിടെ പഠിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അവർ കുറഞ്ഞത് ജാമിഅയെക്കുറിച്ച് കേട്ടിട്ടെങ്കിലുമുണ്ട്. സി‌എ‌എയിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് ഡിസംബർ 15 ന് ജാമിയയിൽ ദില്ലി പോലീസ് വിദ്യാർത്ഥികളെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും കാമ്പസില്‍ അഴിഞ്ഞാടുകയുമുണ്ടായി. ഇത് പ്രദേശത്തെ എല്ലാവരെയും ഉലച്ചു. ഔപചാരിക സംഘടനകളൊന്നുമില്ലാതെ, പരസ്പരം വിളിച്ചുപറഞ്ഞ് ആളുകൾ റോഡുകളിൽ ഒത്തുകൂടി.

പ്രതിഷേധം നേരത്തെ നടന്നിരുന്നുവെങ്കിലും ഡിസംബർ 15 നാണ് പ്രതിഷേധക്കാർ ആദ്യം ദേശീയപാത തടഞ്ഞത്. ഭരണകൂടം ഈ സമരത്തെ ഗൗനിച്ചത് ഇതുകൊണ്ടാണ്. അതിനുശേഷം, സി‌എ‌എ വിരുദ്ധ യുദ്ധത്തിന്റെ പ്രധാന സ്ഥലമായി ദേശീയപാത മാറി.

പ്രതിഷേധ സ്ഥലത്ത് ഒരു സാധാരണ കൂടാരം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. തറയിൽ മെത്തകളും പുതപ്പുകളും ഉണ്ട്, അവിടെ സ്ത്രീകളും പ്രായമായവരും ചെറുപ്പക്കാരും മക്കളോടും പെൺമക്കളോടും ഒത്തുചേരുന്നു. സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ സ്ത്രീകളെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നതും ഇരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നതും കാണാം. അത് സുരക്ഷിതമാക്കാൻ വടങ്ങൾ കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ ഭാഗത്ത് പ്രവേശിക്കാൻ പുരുഷന്മാരെയും ആൺകുട്ടികളെയും അനുവദിച്ചിട്ടില്ല. പല സ്ത്രീകളും മക്കളോടൊപ്പം അവിടെ മുഴുവൻ സമയവും താമസിക്കുന്നു. പ്രതിഷേധക്കാരുടെ എണ്ണം പകൽ ആയിരത്തോളം മുതൽ വൈകുന്നേരം പതിനഞ്ചു മുതൽ ഇരുപതിനായിരം വരെയാണ്.

സ്വമേധയാ ആളുകൾ ഒത്തുചേരുന്നതിൽ അതിശയിക്കാനില്ല. തൊഴിലുടമകളും ജീവനക്കാരും ഒരേ പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുകയും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മിക്ക തൊഴിലുടമകളും ചെറുകിട വ്യാപാരികൾ മാത്രമാണ്, അവരും തൊഴിലാളികളും തമ്മിൽ അധികം അകൽച്ചഇല്ല. പ്രതിഷേധക്കാരിൽ ഭൂരിഭാഗവും കീഴാള പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണ് – ദൈനംദിന വേതന തൊഴിലാളികൾ. അവർ മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുകയും കൂടുതൽ ശബ്ദമുയർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഒരു സുപ്രധാനവും ശ്രേഷ്ഠവുമായ ലക്ഷ്യത്തിന് വേണ്ടി വ്യത്യസ്ത തുറകളിലുള്ള ആളുകൾ ഒത്തുചേർന്നിരിക്കുന്നു – അതാണ് ഷാഹീൻ ബാഗിൽ നിലനിൽക്കുന്ന വികാരം. ഓരോരുത്തരും ബാക്കിയുള്ളവരേക്കാൾ കൂടുതൽ സംഭാവന നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ചില സമയങ്ങളിൽ ഇത് പ്രത്യേകമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു. പങ്കെടുക്കുന്നവർ തമ്മിൽ ചെറിയ വാക്കേറ്റമുണ്ടെങ്കിൽ, തർക്കം പരിഹരിക്കാൻ സ്ത്രീകൾ ആരെങ്കിലും മുന്നോട്ട് വരുന്നു. സ്‌കൂൾ-കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് ബാക്കിയുള്ളവരേക്കാൾ കൂടുതൽ വേദിയിൽ സാന്നിധ്യമുണ്ട്, എന്നിരുന്നാലും സ്റ്റേജ് എല്ലാവരുടേതാണെന്ന് അവർ അവകാശപ്പെടുന്നു. ചില സ്ത്രീകളും പെൺകുട്ടികളും ഈ അവസരത്തിൽ പ്രത്യേകമായി വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നു. ധൈര്യം, ഒരുമ, സ്വാതന്ത്ര്യം എന്നിവയുടെ ആഘോഷം പോലെ തോന്നുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ ഭാഗത്ത് പുരുഷന്മാരെയും ആൺകുട്ടികളെയും അനുവദിക്കാത്തതിനാൽ, ന്യായമായ കാരണത്തിനായി അവരുടെ കുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ഒത്തുചേരുന്നതിനെ പുരുഷന്മാർ എതിർക്കുന്നില്ല. ഷാഹീൻ ബാഗിലെ വനിതാ പ്രക്ഷോഭകർക്ക് ലഭിച്ച പൊതുജനശ്രദ്ധയെ പരാമർശിച്ചുകൊണ്ട് ഒരാൾ വനിതാ പ്രക്ഷോഭകരെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞത്‌- “ഇതാദ്യമായാണ് അവർക്ക് അത്തരം അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നത്.” ഇത് അവരുടെ ആവേശത്തിന്റെ പല കാരണങ്ങളിലൊന്നാണ്. മറ്റൊരാൾ എന്നോട് പറഞ്ഞു, “ഞങ്ങളുടെ ഈഗോ കാരണം ഞങ്ങൾ സ്ത്രീകളെ തടവിലാക്കി. സ്ത്രീകൾ കാരണമാണ് ഇസ്‌ലാം അതിജീവിച്ച്നിൽക്കുന്നതെന്ന് ചരിത്രം വ്യക്തമാക്കുന്നു”

ചന്ദ്രശേഖര്‍ ആസാദ് ഷാഹീന്‍ബാഗില്‍

പ്രതിഷേധ സ്ഥലത്തെ സ്ത്രീകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും വീട്ടമ്മമാരാണ്, ചിലർക്ക് ജോലി ഉണ്ട്. ഭർത്താവ് ഒരു നിർമ്മാണ തൊഴിലാളിയാണെന്ന് ഒരു പ്രതിഷേധക്കാരി എന്നോട് പറഞ്ഞു. നിരവധി വീടുകളിൽ തൂപ്പുജോലി ചെയ്തും വസ്ത്രങ്ങളലക്കിയും അവർ ഗൃഹ വരുമാനത്തിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്യുന്നു. “ബാജി – സഹോദരി-എന്തുചെയ്യും,” “എനിക്ക് ആറ് പെൺമക്കളുണ്ട്,” അവൾ പറഞ്ഞു. “എന്റെ ജോലി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഞാൻ ഇവിടെ വരുന്നു.

നിർമ്മാണ ജോലികളിലോ മരപ്പണിക്കാരിലോ കയറ്റുമതി സാധനങ്ങളുടെ വിതരണത്തിലോ ഭർത്താക്കന്മാർ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന പല സ്ത്രീകളും പറയുന്നു, ജോലി പൂർണമായും അടച്ചുപൂട്ടുകയോ നഷ്ടം നേരിടുകയോ ചെയ്തുവെന്ന്. തങ്ങളുടെ ജീവൻ അപകടത്തിലാക്കുന്ന ഒരു യുദ്ധമായാണ് പലരും ഇതിനെ കാണുന്നത്.

ഇത് അവരുടെ നിർഭയത്വത്തിന് കാരണമാണ്. സമീപ പ്രദേശങ്ങളായ സാക്കിർ നഗർ, നൂർ നഗർ, ദ്വാരക, നജഫ്ഗഢ ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി സ്ത്രീകൾ പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കുചേരുന്നുണ്ട്‌. ജാമിയയിൽ നടക്കുന്ന പ്രതിഷേധത്തിലും തങ്ങൾ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ചിലർ പറഞ്ഞു. വീട്ടുജോലികൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഷാഹീൻബാഗ് പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കുചേരുന്നുവെന്ന് ഒരു സ്ത്രീ എന്നോട് പറഞ്ഞു. പോലീസിനെ വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ അവർ കുട്ടികളെ ബന്ധുവീട്ടിൽ ഏൽപിക്കുന്നു. “അവർക്ക് എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ലാത്തി ചാർജ് ചെയ്യാം”. മറ്റൊരു സ്ത്രീ പറഞ്ഞു, അവർ വീട്ടിൽ ട്യൂഷൻ നൽകുന്നു, ഭർത്താവ് ഒരു ചെറിയ കമ്പനിയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നു, മക്കൾ ജാമിയയിൽ പഠിക്കുന്നു. പ്രതിഷേധത്തിൽ ദിവസേന പങ്കാളിയാണെന്ന് ഇരുപത്തിമൂന്ന് ദിവസം പ്രായമുള്ള നവജാത ശിശുവുമായി മൂന്നാമത്തെ സ്ത്രീ പറഞ്ഞു. പ്രതിഷേധ സ്ഥലത്തെ മിക്ക സ്ത്രീകളും ഹിജാബ് അല്ലെങ്കിൽ ബുർഖ ധരിച്ചിരുന്നു, മൂടുപടം പിന്നോക്കാവസ്ഥയുടെ പ്രതീകമാണെന്ന പ്രചാരത്തിലുള്ള സ്റ്റീരിയോടൈപ്പുകളെ ഇത് വെല്ലുവിളിക്കുന്നു. പകരം, തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കും നീതിക്കും വേണ്ടി സമരം ചെയ്യാൻ തങ്ങൾക്ക് പൂർണ കഴിവുണ്ടെന്ന് അവർ തെളിയിച്ചിരിക്കുന്നു.

പ്രതിഷേധ സ്ഥലത്ത് ഒത്തുകൂടിയ ചില കുട്ടികളോടും ഞാൻ സംസാരിച്ചു. ജസോള വിഹാർ, നൂർ നഗർ, അബുൽ ഫസൽ എന്നിവിടങ്ങളിലെ സർക്കാർ സ്കൂളുകളിൽ പഠിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഷാഹീൻ ബാഗിൽ സർക്കാർ സ്കൂളുകളൊന്നുമില്ല. ഒരു കുട്ടിയുടെ പിതാവ് ഒരു തച്ചൻ, രണ്ടാമൻ വെൽഡർ, മൂന്നാമൻ ഡ്രൈവർ, നാലാമൻ ഗേറ്റ്കീപ്പർ. രണ്ട് സഹോദരിമാർ എന്നോട് പറഞ്ഞു, അവരുടെ പിതാവ് ഒരു വണ്ടി കച്ചവടക്കാരനാണെന്ന്. മറ്റൊരു കുട്ടിയുടെ അമ്മ ഒരു ഷോറൂംജോലിക്കാരി, അമ്മയും കുട്ടിയും പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. വേദിയിൽ, ആറോ ഏഴോ വയസ്സുള്ള ഒരു പെൺകുട്ടി മുദ്രാവാക്യം വിളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു, മറ്റ് കുട്ടികൾ ഉച്ചത്തിലും വ്യക്തമായും ആവർത്തിച്ച് ഏറ്റ് വിളിച്ചു. എൻ‌ആർ‌സിയും സി‌എ‌എയും മുസ്ലീങ്ങൾക്കും സമൂഹത്തിനും വലിയ തോതിൽ രാജ്യത്തിനും അപകടമുണ്ടാക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് എല്ലാ സ്ത്രീകൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും കുട്ടികൾക്കും വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയും.

ഷാഹീൻബാഗ് പ്രതിഷേധ സ്ഥലത്ത് ആളുകൾ ഉപവാസവും പ്രത്യേക പ്രാർത്ഥനയും നടത്തുന്നു. എൻ‌ആർ‌സിക്കും സി‌എ‌എയ്ക്കും എതിരായ പ്രതിഷേധത്തിൽ പലരും തങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷയോടെ ദൈവത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നു. കൂടാരത്തിന്‌ പുറത്ത് നമസ്ക്കരിക്കാനുള്ള ഒരു സംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. നോമ്പെടുക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് ഇഫ്താർ ഇവിടെ വിളമ്പുന്നു. ആളുകൾ ഭക്ഷണവും ലഘുഭക്ഷണങ്ങളും – ബിരിയാണി, ബിസ്കറ്റ്, ജ്യൂസ്, ചായ എന്നിവ കൂടാരത്തിനുള്ളിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നു. കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഷാഹീൻ ബാഗിലെ ലസിസ് റെസ്റ്റോറന്റിന്റെ ഉടമകൾ പ്രതിഷേധക്കാർക്കായി ബിരിയാണി കൊടുത്തയച്ചു. മറ്റൊരു അവസരത്തിൽ നജഫ്ഗഢ ിലെ ഇറച്ചി വ്യാപാരി ബിരിയാണി വിതരണം ചെയ്തു. റാപ്പിഡ് ആക്ഷൻ ഫോഴ്‌സിനും സൈറ്റിൽ ഡ്യൂട്ടിയിൽ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്ന പോലീസുകാർക്കും ബിരിയാണി, കബാബുകൾ എന്നിവ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു, അവരുടെ മേലധികാരികളിൽ നിന്ന് ഉത്തരവ് ലഭിക്കുമ്പോൾ അവർ ലാത്തി വീശുകയോ വെടിയുതിർക്കുകയോ ചെയ്യുമെന്ന് അവർക്ക് നന്നായി അറിയാം.

നിരവധി തവണ പ്രതിഷേധ സ്ഥലം സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ, ഇത് ഒരു സംഘാടക സമിതിയോ നേതാക്കളോ ഇല്ലാത്ത ഒരു ജൈവ പ്രസ്ഥാനമാണെന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി. പ്രതിഷേധക്കാർ ധനസഹായം സ്വീകരിക്കുന്നില്ല. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ പ്രതിനിധികളെ ഇടപെടാൻ അനുവദിച്ചിട്ടില്ല.

പലചരക്ക്, മധുരപലഹാര വ്യാപാരികൾ പ്രതിഷേധക്കാർക്ക് പ്രത്യേക കിഴിവുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. നിരവധി ഷോറൂമുകൾ അടച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ, കടയുടമകൾക്ക് വലിയ നഷ്ടം സംഭവിക്കുന്നതിനാൽ, വാടക ഉപേക്ഷിക്കാൻ കെട്ടിടഉടമകൾ തീരുമാനിച്ചു. ഇത് അടച്ചുപൂട്ടാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ശ്രമിച്ചേക്കുമെന്ന അഭ്യൂഹങ്ങൾ പ്രചരിച്ചിട്ടും പ്രതിഷേധം നടക്കുന്നു. ബി ജെ പി നേതാവായ ബ്രഹ്മസിംഗ് തൻവാർ ഇതിനടുത്തായി ഒരു എതിർപ്രതിഷേധം ആരംഭിക്കാൻ പോകുന്നുവെന്നായിരുന്നു ഒരു അഭ്യൂഹം.

സംഘർഷാവസ്ഥ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും പ്രതിഷേധം തുടരുകയാണ്. ഐക്യദാർഢ ്യം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ എല്ലാ മതവിഭാഗങ്ങളിലെയും അംഗങ്ങളായ ജവഹർലാൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി, ദില്ലി യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി എന്നിവിടങ്ങളിലെ വിദ്യാർത്ഥികളും ചേർന്നുവെന്ന് നിരവധി പ്രതിഷേധക്കാർ സന്തോഷത്തോടെ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. ഒരു ദിവസം “നാനൂറോളം സിഖ് സഹോദരന്മാർ” ഷാഹീൻ ബാഗിൽ വന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് ഒരു യുവാവ് എന്നോട് പറഞ്ഞു. “ഞങ്ങളുടെ പോരാട്ടത്തിൽ അവർ ഞങ്ങളോടൊപ്പമുണ്ടെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു,” അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ജീവിതത്തിന്റെ നാനാതുറകളിലുള്ളവരുടെ ഒത്തുചേരൽ പ്രതിഷേധക്കാർ ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ, അടുത്തുള്ള കോളനികളായ ജസോള വിഹാർ, സരിത വിഹാർ എന്നിവരും തങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്നിട്ടില്ലെന്ന് അവർ പരിഭവപ്പെടുന്നു.
“ഞാൻ ജസോള വിഹാർ നിവാസിയാണ്. എന്റെ കോളനിയുടെ ഒരു കവാടത്തിൽ നിന്ന് ഇരുനൂറ് മീറ്റർ അകലെയാണ് പ്രതിഷേധം നടക്കുന്നതെങ്കിലും, എന്റെ പ്രദേശത്തെ കുറച്ച് താമസക്കാർ മാത്രമാണ് പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കുചേർന്നത്”. പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജസോള വിഹാറിലെ ഒരു മുസ്ലീം സ്ത്രീ എന്നോട് പറഞ്ഞു, തന്റെ പങ്കാളിത്തം അയൽവാസികളിൽ നിന്ന് മറച്ചുവെക്കാൻ താൻ കഠിനമായി ശ്രമിക്കുകയാണെന്നും. ധാരാളം ആളുകൾ റോഡിൽ തടിച്ചുകൂടിയത് കണ്ട് ആളുകൾ ഭയപ്പെട്ടതായി തോന്നുന്നു. ശാന്തമായ നിശബ്ദത ഒരാൾക്ക് മനസ്സിലാകും. സാമൂഹിക അകലം വർദ്ധിച്ചതായി തോന്നുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഷാഹീൻ ബാഗ് പ്രസ്ഥാനം ശക്തി പ്രാപിച്ചതിനാൽ, സാവധാനത്തിലുള്ളതും എന്നാൽ കാണാവുന്നതുമായ ഒരു മാറ്റം ആരംഭിച്ചു. ജസോള വിഹാർ, സരിത വിഹാർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ചില പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ഐക്യദാർഢ ്യത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു.

ജാമിയനഗർ പ്രദേശത്തിന് പുറത്തുള്ള പലരും ഷാഹീൻ ബാഗിലെ നിവാസികളെ താഴ്ന്ന നിലയിലുള്ള മുസ്‌ലിംകളായി കാണുന്നു. പ്ലംബർമാർ, മരപ്പണിക്കാർ, മറ്റ് സേവന ദാതാക്കൾ എന്നിവരെ കുറഞ്ഞ കൂലിക്ക് ലഭിക്കുന്ന സ്ഥലമായി അയൽ കോളനികളിലെ ആളുകൾ ഷാഹീൻ ബാഗിനെ കാണുന്നു. ഫാക്ടറി ഔട്ട്‌ലെറ്റുകൾക്കും ഈ പ്രദേശം അറിയപ്പെടുന്നു. മെച്ചപ്പെട്ട സാഹചര്യങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്ന അയൽപ്രദേശത്തുകാർ, ഷാഹീൻ ബാഗ് നിവാസികളെ വൃത്തിഹീനർ, വിദ്യാഭ്യാസമില്ലാത്തവർ കുഴപ്പക്കാർ – അകലം പാലിക്കേണ്ട ആളുകൾ എന്നിങ്ങനെ സ്റ്റീരിയോടൈപ്പ് ചെയ്യുന്നു. അത്തരം ഗെട്ടോകൾ ഉദയംചെയ്യുന്നതിന് സാമൂഹിക അകലം കാരണമാകുന്നു, ഇത് സമുദായങ്ങളെ പരസ്പരം അകറ്റുന്നു. സമ്മിശ്ര പ്രദേശങ്ങളിൽ വീടുകൾ വാങ്ങാനോ വാടകക്ക് കിട്ടാനോ മുസ്‌ലിംകൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്നത് പൊതുവായ അറിവാണ്. നാസി ജർമ്മനിയിൽ ജൂതന്മാർ വസിച്ചിരുന്ന ഇടങ്ങൾക്കാണ് ഗെട്ടോ എന്ന പദം ആദ്യം ഉപയോഗിച്ചത്. ഒരു ന്യൂനപക്ഷ മതവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവർ സുരക്ഷയ്ക്കായി ഒരുമിച്ച് ഒത്തുചേരേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത അനുഭവിക്കുന്ന ഫാസിസത്തിന്റെ ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ പുതിയ ഗെട്ടോകളാണ് ഇന്നത്തെ ഷാഹീൻ ബാഗുകൾ.

ഇന്ന്, ഷാഹീൻബാഗ് ചെറുത്തുനിൽപ്പിന്റെ പ്രതീകമായി മാറി, അത് മറ്റ് പലർക്കും മുന്നോട്ടുള്ള വഴിക്ക് പ്രചോദനവും സൂചനകളും നൽകി. രാജ്യത്തുടനീളം നിരവധി ഷഹീൻ ബാഗുകൾ വരുന്നത് ഹൃദ്യമായ കാഴ്ച്ചയാണ്.

Courtesy: Caravan Magazine

വിവർത്തനം : മുഹ്സിൻ ആറ്റാശ്ശേരി

Comments